Αρχείο

Archive for 17 Οκτωβρίου, 2019

Ο προοδευτισμός στις ημέρες μας

17 Οκτωβρίου, 2019 Σχολιάστε

Ο προοδευτισμός στις ημέρες μας Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 
Ο προοδευτισμός ως σύνθημα κυκλοφορεί πολύ και στις ημέρες μας. Προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις λέγονται, προοδευτικοί διανοούμενοι προβάλλονται, πολλά κοινωνικά κινήματα φέρουν τον υπότιτλο προοδευτικά. Ο τίτλος του προοδευτικού αυτοαπονέμεται. Είναι ένας αυθαίρετος προσδιορισμός. 
Στον 20ό αιώνα τον χρησιμοποίησαν μεταξύ των πρώτων οι Γάλλοι σουρεαλιστές. Ο Αντρέ Μπρετόν στο σχετικό μανιφέστο του, το 1930, έγραψε ότι προοδευτικός είναι όποιος «καταστρέφει με κάθε μέσο τις ιδέες της οικογένειας, της πατρίδας, της θρησκείας…» και ξαναφτιάχνει μια κοινωνία από την αρχή. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τον όρο του προοδευτικού απένειμαν στους εαυτούς τους οι οπαδοί του σταλινικού ολοκληρωτισμού. Τους δημοκράτες ιδεολογικούς αντιπάλους τους αποκαλούσαν «φασίστες», «αμερικανόδουλους» και άλλα σχετικά κοσμητικά επίθετα. 
Μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων οι νεομαρξιστές, κυρίως οι Γάλλοι, ξαναγύρισαν στις αντιλήψεις του Μπρετόν. Δόγμα τους η αποδόμηση των παραδοσιακών αξιών της κοινωνίας. Αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικοί, επειδή είναι υπέρ της απόλυτης ελευθερίας, όπως ισχυρίζονται, στα θέματα των ανθρωπίνων σχέσεων, στα θέματα της αναπαραγωγής και στα θέματα της οικογένειας. Κέντρο της δογματικής τους ελευθερίας είναι η άρνηση του Θεού και κάθε μεταφυσικής σκέψης. Ο Ντοστογιέφσκι στους «Δαιμονισμένους» περιέγραψε την κατάσταση τους. Για να ζήσουν οι άθεοι ελεύθεροι δεν πρέπει να έχουν συνείδηση, για να μην ενοχλούνται από τύψεις. Το επιτυγχάνουν όταν ως ανθρωπόθεοι σκοτώνουν μέσα τους τον Θεάνθρωπο. Με τον θάνατό του Θεού στον άθεο συμβαίνει αυτό που αποκαλύπτει ο Σταυρόγκιν στον Τύχωνα, δεν νιώθει πια τι είναι κακό, έχει χάσει την αίσθηση της διαφοράς καλού και κακού. 
Ο Φώτος Πολίτης (1890-1934), μία από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές του νεοελληνικού θεάτρου, που σπούδασε και έζησε για χρόνια στη Γερμανία, έγραψε στο βιβλίο του «Καραγκιόζης ο μέγας», που κυκλοφορήθηκε στα 1924: « Το μεγαλύτερο κακό το κάνουν οι “προοδευτικοί” μας άνδρες. Τα ξιπασμένα τους μυαλά θαρρούνε πως η λευτεριά και η προκοπή βρίσκουνται πάρα πολύ εύκολα, φτάνει να τσακίσουμε κάθε μας βάθρο και να μαγαρίσουμε όλα τα ιερά. Για νάσαι πλέρια “εξελιγμένος” άνθρωπος πρέπει… να βρίσκης τους οικογενειακούς δεσμούς τυραννικούς, ν’ αρνιέσαι το Θεό και να καταφρονάς κάθε παράδοση, να δέχεσαι πως η ύλη κυβερνά το νου και νάχης την ιδέα πως η Ελληνική Επανάσταση ήτανε κίνημα αστικό. Με τέτοια και παρόμοια καραγκιοζιλίκια παίρνει χρώμα εδώ και “συγχρονίζεται” κ’ η πρόοδο. Όσο λιγώτερη αντοχή μπορείς να δείξης στη ζωή σου, όσο πιο άδειος και πιο κούφιος γίνεσαι κι ανίκανος να νοιώσης την αξία της ηθικής κλερονομιάς, που πρόγονοι σου αφήσανε, τόσο πιο “προοδεμένος” άνθρωπος λογιάζεσαι. Κι όμως η πρόοδο δεν είναι και δεν ήτανε ποτέ έννοια γελοία». 

Διαβάστε περισσότερα…
Κατηγορίες:Ενδιαφέροντα

Δεν είχαν κι αυτοί οι Κούρδοι ρεαλιστές να τους μοιράσουν μερικά γλωσσάρια

17 Οκτωβρίου, 2019 Σχολιάστε
Δεν είχαν κι αυτοί οι Κούρδοι ρεαλιστές να τους μοιράσουν μερικά γλωσσάρια

Του Άριστου Μιχαηλίδη από τον Φιλελεύθερο.

«Θα πολεμήσουμε μέχρι να πεθάνουμε». Τα λόγια της Ντελάλ, της Κούρδισσας μαχήτριας του YPJ (Women’s Protection Units), ακούγονται τόσο ξένα, τόσο ακατανόητα στα καλλιεργημένα αφτιά ημών των Ευρωπαίων. Είναι λες εθνικίστρια; Μήπως, δεν θέλει μια ειρηνική διευθέτηση και θέλει να σκοτώσει Τούρκους από κάποιο εθνικιστικό καπρίτσιο; Διαφορετικά γιατί να θέλει να πεθάνει η γυναίκα; Και στο κάτω-κάτω γιατί να ανήκει στο YPJ, το γυναικείο στράτευμα των Κούρδων, που έχει σήμερα πάνω από 20.000 μαχήτριες οι οποίες πολέμησαν εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και σήμερα πολεμούν εναντίον των Τούρκων;

Η Ντελάλ ξέρει τι λέει κι ας μην θέλουν να το καταλάβουν οι πολιτισμένοι της γης. «Μόνο με έναν τρόπο μπορεί να αντιδράσει το YPJ: να υπερασπιστεί τον εαυτό του και τα αδέλφια του». Διότι, «στόχος της Τουρκίας είναι η κουρδική εθνοκάθαρση». Και δεν μιλά πλάθοντας θεωρίες με το νου της, έχει ιστορικές εμπειρίες. Άλλοι είναι που δεν χρησιμοποιούν τις ιστορικές εμπειρίες όταν σκέφτονται. «Το Αφρίν», λέει η Ντελάλ, «μας έδειξε ότι η Τουρκία μπορεί να βομβαρδίζει μέχρι να τους σκοτώσει όλους και να τρομοκρατεί τους πολίτες για να φύγουν από τα σπίτια τους. Θέλουμε απεγνωσμένα να αποφύγουμε ένα νέο Αφρίν, αλλά η Τουρκία είναι αφοσιωμένη στην εθνοκάθαρση των Κούρδων». Έτσι, το πήραν απόφαση αυτοί. Θα υπερασπιστούν τον εαυτό τους και τα αδέλφια τους. «Θα πολεμήσουμε μέχρι να πεθάνουμε».Ούτως ή άλλως, είναι ένας λαός, ο μόνος λαός, που τρομάζει την Τουρκία. Όχι τόσο για τις πολεμικές αρετές του, αλλά γιατί όσο και να προσπάθησε να τον ξεριζώσει για να τον κάνει υποχείριο (ή προτεκτοράτο;) δεν τα κατάφερε. Δεκαετίες ολόκληρες. Από την εξέγερση του Σεΐχη Σαΐντ, τις εξεγέρσεις του Ζεϊλάν και του Άγκρι με τον Ιχσάν Νουρί τον πρώην λοχαγό του τουρκικού στρατού, που με τους επαναστάτες των βουνών ύψωσαν στο Αραράτ την κουρδική σημαία με τις τρεις λωρίδες (πράσινο, λευκό και κόκκινο) κάπου στο 1930. Μέχρι τις μέρες μας με τη δημιουργία και την ένοπλη δράση του Ρ.Κ.Κ., του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν, του Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

Διαβάστε περισσότερα…
Κατηγορίες:Ενδιαφέροντα

Θουκυδίδης, Μακιαβέλι, Χομπς: Οι πατέρες του Κλασσικού Ρεαλισμού

17 Οκτωβρίου, 2019 Σχολιάστε

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος, διεθνολόγος

Όπως την γνωρίζουμε σήμερα, η επιστήμη των διεθνών σχέσεων είναι σχετικά νεαρή – διαχωρίστηκε από την πολιτική φιλοσοφία και προσπάθησε να παρουσιάσει μία κάποια αυτοτέλεια και ιδιομορφία μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο στοχασμός πάνω στις σχέσεις των κρατικών δυνάμεων, τον πόλεμο, την ειρήνη και την παγκόσμιο πολιτική ξεκίνησε τότε. Ούτως οι άλλως, όλες οι επιστήμες, είτε θετικές είτε κοινωνικές, ξεκίνησαν αρχικά ως ζητήματα φιλοσοφίας, στη συνέχεια διαμορφώνονταν ως κλάδοι της και έπειτα «αποκόπτονταν», αποκτώντας δική τους παράδοση, γλώσσα, μεθοδολογία, στοχεύσεις κ.α., στα πλαίσια του συγχρόνου ακαδημαϊκού συστήματος. Έτσι λοιπόν τα τεκταινόμενα μεταξύ εθνών απασχολούν τον άνθρωπο εδώ και χιλιετίες, αφού η σύγκρουση, η συνεργασία και η διαπραγμάτευση αποτελούν φυσικά στοιχεία όλων των ανθρωπίνων κοινωνιών. Στοιχεία αυτού του τύπου βρίσκει κανείς σε θρησκευτικά κείμενα, ιστορικά και φιλοσοφικά συγγράμματα και μύθους.

Οι διάφορες «σχολές σκέψεως» των διεθνών σχέσεων, άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο, αντλούν τις αξίες, την μέθοδο και τις βασικές παραδοχές τους από διανοητές του προσφάτου ή απωτάτου παρελθόντος, οι οποίοι δεν ήταν «διεθνολόγοι». Πάνω στις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα αυτών των ανθρώπων αναπτύσσονται συστήματα ερμηνευτικά ή μεθοδολογικά, το κάθε ένα με τους δικούς του σκοπούς. Από αυτά, ίσως ο Ρεαλισμός είναι εκείνο του οποίου η γενεαλογία των ιδεών φθάνει τόσο πίσω στην ιστορία.

Ο Ρεαλισμός αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα την πλέον διαδεδομένη θεωρία των διεθνών σχέσεων. Βασίζεται στην απαισιόδοξη παραδοχή για το ιδιοτελές και φίλαρχο της ανθρωπίνου φύσεως, από όπου προκύπτει η σύγκρουση ως βασικό στοιχείο της διεθνούς πολιτικής. Η ρεαλιστική σκέψη βασίζεται πάνω στο κράτος και τα συμφέροντα του, με πρωταρχικούς στόχους την επιβίωση και ανεξαρτησία του. Ελλείψει ανωτάτης παγκοσμίου εξουσίας, βλέπει να επικρατεί στον κόσμο μία «διεθνής αναρχία», όπου διαφορετικά κράτη εξισορροπούν αναμεταξύ τους ή συγκρούονται. Είναι μία κοσμοθέαση φιλύποπτη, που αρνείται την ύπαρξη ηθικής εκτός συνόρων ή την δυνατότητα προόδου αντίστοιχης με αυτήν εντός των κοινωνιών, σέβεται δε πριν και πάνω από όλα την ισχύ. Ο Ρεαλισμός αναπτύχθηκε ιδιαίτερα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στις ΗΠΑ, σε αντίδραση με τον αισιόδοξο φιλελευθερισμό του Μεσοπολέμου, τον οποίο θεώρησε ουτοπικό, αφελή και υπεύθυνο για την τύφλωση των Δυτικών δυνάμεων μπροστά στην απρόσκοπτη άνοδο της ναζιστικής Γερμανίας. Έκτοτε προσαρμόστηκε στις συνθήκες του Ψυχρού πολέμου (κυρίως με την απειλή οικουμενικού αφανισμού λόγω των πυρηνικών όπλων) και πειραματίστηκε με την θετικιστική μεθοδολογία (μαθηματικά μοντέλα, ντετερμινισμός κ.α. Σήμερα ο Ρεαλισμός προσαρμόζεται στις σύγχρονες προκλήσεις, περνώντας μία σημαντική κάμψη λόγω της εκλείψεως της σοβιετικής απειλής και της διαφαινομένης παγκοσμιοποιήσεως, «νιώθοντας» όμως παράλληλα δικαιωμένος από την διαιώνιση των διεθνών συγκρούσεων και την επίμονη «αντίσταση» του έθνους-κράτους.

Διαβάστε περισσότερα…
Κατηγορίες:Ενδιαφέροντα
Αρέσει σε %d bloggers: